🛑 ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸುವ ಘಟನೆ: ಅಕ್ಕನ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವಳ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರವನ್ನೇ ಹೊತ್ತು ತಂದ ತಮ್ಮ!
ಓಡಿಸ್ಸಾ :ಇದು ಯಾವುದೇ ಸಿನಿಮಾದ ಕಥೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ನಮ್ಮ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಮಾನವೀಯತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವ ಒಡಿಶಾದ ಕಿಯೋಂಜಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನೈಜ ಘಟನೆ. ೫೦ ವರ್ಷದ ಜೀತು ಮುಂಡಾ ಎಂಬ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ವ್ಯಕ್ತಿ, ತನ್ನ ತೀರಿಹೋದ ಅಕ್ಕ ಕಲ್ರಾ ಮುಂಡಾಳ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೇವಲ ೨೦,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಒಡಿಶಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಅಲೆದಾಡಿದ್ದಾನೆ.
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕಾಗದಪತ್ರಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಅಥವಾ ‘ಖಾತೆದಾರರನ್ನು ಕರೆತನ್ನಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ನಿಯಮ ಅರ್ಥವಾಗದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹತಾಶನಾದ ಆತ, ಅಕ್ಕ ಸತ್ತಿದ್ದಾಳೆಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ನೇರವಾಗಿ ಅವಳ ಶವವನ್ನು ಅಗೆದು ಅಸ್ಥಿಪಂಜರವನ್ನೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಹೊತ್ತು ತಂದಿದ್ದಾನೆ!
ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರುಡುತನಕ್ಕೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಉದಾಹರಣೆ ಬೇಕೆ?
ಈ ಘಟನೆ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಸಂಚಲನ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ನಂತರ ಎಚ್ಚೆತ್ತ ಪೊಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ. ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಜೀತು ಮುಂಡಾ ತನ್ನ ಅಕ್ಕನ ‘ಕ್ಲಾಸ್-1’ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರ (Class-I legal heir) ಅಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸೂಕ್ತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಆದರೆ, ಕನಿಷ್ಠ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ ಬಡವನಿಗೆ ‘ವಾರಸುದಾರ’ ಅಥವಾ ‘ನಾಮಿನಿ’ ಎಂದರೆ ಏನೆಂದು ಸರಳವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ ಸೌಜನ್ಯವನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತೋರಲಿಲ್ಲ.
ಇದೀಗ ಉಪ ವಿಭಾಗಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಆತನಿಗೆ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಹಾಗೂ ವಾರಸುದಾರಿಕೆ ಪತ್ರವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮಾಡಿಸಿಕೊಡುವ ಜೊತೆಗೆ, ೨೦,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳ ರೆಡ್ ಕ್ರಾಸ್ ಪರಿಹಾರವನ್ನೂ ಒದಗಿಸುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಘಟನೆಯು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದುರಂತವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಅನಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ದಿವ್ಯ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ಇರುವುದು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೇ ಹೊರತು, ಅವರನ್ನು ಇಂತಹ ವಿಕೃತ ಮತ್ತು ಹತಾಶ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ತಳ್ಳುವುದಕ್ಕಲ್ಲ.
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನತೆಗೆ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳು, ನಾಮಿನಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಡವರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡದಿದ್ದರೆ, ಇಂತಹ ಆಘಾತಕಾರಿ ಘಟನೆಗಳು ಮರುಕಳಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ.ನಿಮ್ಮ ಹಣ, ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕು; ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಎಂದೂ ಮಣಿಯದಿರಿ. ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಖಾತೆಯಿಂದ ಹಣ ಪಡೆಯಲು ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸರಳೀಕೃತ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಿವೆ. ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ತ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಇದ್ದರೆ, ನಾಮಿನಿ ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಣ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಸತಾಯಿಸಿದರೆ, ಗ್ರಾಹಕರು ನೇರವಾಗಿ ‘ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಓಂಬುಡ್ಸ್ಮನ್’ (Banking Ombudsman) ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದು ನ್ಯಾಯ ಕೇಳಬಹುದು. ಕಾನೂನಿನ ಅರಿವೇ ನಿಮ್ಮ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅಸ್ತ್ರ; ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ, ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿ. ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತಾನಾಗಿಯೇ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಜಾಗೃತಿಯೇ ಅದಕ್ಕೆ ಮದ್ದು.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದ ಪ್ರಚಲಿತ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟ ಮಾಡಿದೆ.
ಲೇಖನಿ :ಅರ್ಜುನ ಮೂಳೆ… ✍️✍️✍️
Leave a Reply